Header Ads Widget

Responsive Advertisement

ЁЯФе рди्рдпू рд╕्рдкेрд╕: рдпूрдкीрдПрд╕рд╕ी/рдПрдордкीрдкीрдПрд╕рд╕ी/рдПрд╕рдПрд╕рд╕ी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдоुрдЦ рдмिंрджुрдУं рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг

 

рди्рдпू рд╕्рдкेрд╕: рдоुрдЦ्рдп рдмिंрджुрдУं рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг
ЁЯФе рди्рдпू рд╕्рдкेрд╕: рдпूрдкीрдПрд╕рд╕ी/рдПрдордкीрдкीрдПрд╕рд╕ी/рдПрд╕рдПрд╕рд╕ी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдоुрдЦ рдмिंрджुрдУं рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг
рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рд▓िрдП 'рди्рдпू рд╕्рдкेрд╕' рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХा рдЧрд╣рди рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг।
1. рди्рдпू рд╕्рдкेрд╕ рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा (рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा)
рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕े рдиिрдЬी рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдмрджрд▓ाрд╡
рди्рдпू рд╕्рдкेрд╕ (New Space) рдПрдХ рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдмрджрд▓ाрд╡ рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕рд░рдХाрд░ी рдПрдЬेंрд╕िрдпों (рдЬैрд╕े ISRO) рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдФрд░ рд╡िрдд्рддрдкोрд╖рдг рд╕े рд╣рдЯрдХрд░ рдиिрдЬी рд╡ाрдгिрдЬ्рдпिрдХ рдХंрдкрдиिрдпों (рд╕्рдЯाрд░्рдЯрдЕрдк्рд╕) рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдФрд░ рдиिрдЬी рдкूंрдЬी (Venture Capital) рдХे рд╡िрдд्рддрдкोрд╖рдг рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ो рдЧрдИ рд╣ैं।
рдкुрд░ाрдиा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг (Old Space):
рдпрд╣ рднू-рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╣ोрдб़, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЧौрд░рд╡ рдФрд░ рд╡िрд╢ाрд▓, рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд╕рд░рдХाрд░ी рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдеा। рд▓ाрдЧрдд рдЕрдзिрдХ рдеी рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдЪрдХ्рд░ рдзीрдоा рдеा।
рдирдпा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг (New Space):
рдпрд╣ рджрдХ्рд╖рддा, рд▓ाрдЧрдд-рдк्рд░рднाрд╡рд╢ीрд▓рддा, рдирд╡ाрдЪाрд░ рдХी рдЧрддि рдФрд░ рдмाрдЬ़ाрд░-рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рд╕рдоाрдзाрдиों рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖-рдЖрдзाрд░िрдд рд╕ेрд╡ाрдУं рдФрд░ рдЙрдд्рдкाрджों рдХा рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпीрдХрд░рдг рдХрд░рдиा рд╣ै।
рдЖрд░्рдеिрдХ рдорд╣рдд्рд╡:
рдпрд╣ рдмрджрд▓ाрд╡ рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें $50 рдмिрд▓िрдпрди рдХे рдорд╣рдд्рд╡ाрдХांрдХ्рд╖ी рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рдпрд╣ рдиिрдЬी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзा рдФрд░ рдЙрдЪ्рдЪ-рдХुрд╢рд▓ рд░ोрдЬ़рдЧाрд░ рд╕ृрдЬрди рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
2. рдк्рд░рдоुрдЦ рдЦिрд▓ाрдб़ी (рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдПрд╡ं рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी)
рддрдХрдиीрдХी рдирд╡ाрдЪाрд░ рдХे рд╕्рддंрдн
A. рд╕्рдХाрдИрд░ूрдЯ рдПрдпрд░ोрд╕्рдкेрд╕ (Skyroot Aerospace)
рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдд्рдкाрдж:
'рд╡िрдХ्рд░рдо' (Vikram) рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдХे рд░ॉрдХेрдЯ।
рдЙрдкрд▓рдм्рдзि:
рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоें рд░ॉрдХेрдЯ рд▓ॉрди्рдЪ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рдиिрдЬी рдХंрдкрдиी (рдоिрд╢рди 'рдк्рд░ाрд░ंрдн' рдХे рддрд╣рдд рд╡िрдХ्рд░рдо-S)।
рддрдХрдиीрдХी рдорд╣рдд्рд╡:
рдкुрди: рдк्рд░рдпोрдЬ्рдп рд░ॉрдХेрдЯ рдФрд░ рдоॉрдб्рдпूрд▓рд░ рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкрдг рдпाрдиों рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдз्рдпाрди।
B. рдЕрдЧ्рдиिрдХुрд▓ рдХॉрд╕рдоॉрд╕ (Agnikul Cosmos)
рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдд्рдкाрдж:
'рдЕрдЧ्рдиिрдмाрди' (Agnibaan) рд░ॉрдХेрдЯ рдФрд░ 'рдЕрдЧ्рдиिрд▓ेрдЯ' (Agnilet) рдЗंрдЬрди।
рддрдХрдиीрдХी рдорд╣рдд्рд╡:
'рдЕрдЧ्рдиिрд▓ेрдЯ' рджुрдиिрдпा рдХा рдкрд╣рд▓ा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े 3рдбी-рдк्рд░िंрдЯेрдб рд╕ेрдоी-рдХ्рд░ाрдпोрдЬेрдиिрдХ рд░ॉрдХेрдЯ рдЗंрдЬрди рд╣ै। рдпрд╣ 3рдбी рдк्рд░िंрдЯिंрдЧ рддрдХрдиीрдХ рднाрд░рдд рдХो рдЙрди्рдирдд рд╡िрдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдЕрдЧ्рд░рдгी рдмрдиाрддी рд╣ै।
C. рдкिрдХ्рд╕рд╕ेрд▓ (Pixxel)
рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдд्рдкाрдж:
рд╣ाрдЗрдкрд░-рд╕्рдкेрдХ्рдЯ्рд░рд▓ рдЗрдоेрдЬिंрдЧ рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣।
рддрдХрдиीрдХी рдорд╣рдд्рд╡:
рд╣ाрдЗрдкрд░-рд╕्рдкेрдХ्рдЯ्рд░рд▓ рдЗрдоेрдЬिंрдЧ рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ों рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдХрд╣ीं рдЕрдзिрдХ рд╡िрд╕्рддृрдд рдФрд░ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдбेрдЯा (рд░ंрдЧों рдХे рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕्рдкेрдХ्рдЯ्рд░рдо рдоें) рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдкृрде्рд╡ी рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХे рд▓िрдП рдХ्рд░ांрддि рд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै।
3. рдиिрдпाрдордХ рдиिрдХाрдп (рд░ाрдЬрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा)
рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ुрд╡िрдзा рдФрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг
A. IN-SPACe (рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рд╕ंрд╡рд░्рдзрди рдФрд░ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХेंрдж्рд░)
рднूрдоिрдХा:
рдиिрдЬी рдХंрдкрдиिрдпों рдХी рднाрдЧीрджाрд░ी рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे, рдЕрдиुрдорддि рджेрдиे рдФрд░ рд╡िрдиिрдпрдоिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХрд▓ рдЦिрдб़рдХी рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг (Single-Window Authority) рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै।
рд░ाрдЬрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा/рд╢ाрд╕рди рдорд╣рдд्рд╡:
рдпрд╣ рдЗрд╕рд░ो рдФрд░ рдиिрдЬी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдмीрдЪ рдПрдХ рд╕ेрддु рдХा рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдиिрдЬी рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХो рдЗрд╕рд░ो рдХी рд╕ुрд╡िрдзाрдУं (рд▓ॉрди्рдЪрдкैрдб, рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рд╕ुрд╡िрдзाрдУं) рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджेрддा рд╣ै।
B. NSIL (рди्рдпू рд╕्рдкेрд╕ рдЗंрдбिрдпा рд▓िрдоिрдЯेрдб)
рднूрдоिрдХा:
рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рд╡िрднाрдЧ (DOS) рдХे рддрд╣рдд ISRO рдХी рд╡ाрдгिрдЬ्рдпिрдХ рд╢ाрдЦा (Commercial Arm) рд╣ै।
рдЖрд░्рдеिрдХ рдорд╣рдд्рд╡:
рдЗрд╕рд░ो рдХी рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХिрдпों рдХा рднाрд░рддीрдп рдЙрдж्рдпोрдЧ рдХो рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг рдХрд░рдиा рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдмाрдЬ़ाрд░ рдоें рднाрд░рддीрдп рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдХ्рд╖рдорддाрдУं рдХा рд╡िрдкрдгрди рдХрд░рдиा рдЗрд╕рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░्рдп рд╣ै।
4. рдиीрддि (рдХрд░ेंрдЯ рдЕрдлेрдпрд░्рд╕)
рднाрд░рддीрдп рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдиीрддि 2023 рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди
рднूрдоिрдХा рдХा рдкृрдердХ्рдХрд░рдг (Segregation of Roles):
ISRO: рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдПрд╡ं рд╡िрдХाрд╕ (R&D) рдФрд░ рдЧрд╣рд░े рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоिрд╢рдиों рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░ेрдЧा।
рдиिрдЬी рдЙрдж्рдпोрдЧ: рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкрдг рдпाрди, рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ों рдФрд░ рдЙрдк-рдк्рд░рдгाрд▓िрдпों рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдФрд░ рдкрд░िрдЪाрд▓рди рдоें рдПंрдб-рдЯू-рдПंрдб рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд▓ेрдЧा।
NGEs рдХो рдоाрди्рдпрддा:
рдиीрддि 'рдЧैрд░-рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ंрд╕्рдеाрдУं' (NGEs) рдХो рднाрд░рддीрдп рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднाрдЧीрджाрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рдоाрди्рдпрддा рджेрддी рд╣ै।
рдЙрдж्рджेрд╢्рдп:
рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдЦोрд▓рдиा, рдирд╡ाрдЪाрд░ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा рдФрд░ рднाрд░рдд рдХो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢рдХ्рддि рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиा।
5. рдЕрдиुрдк्рд░рдпोрдЧ (рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा/рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг)
рдкрд░िрд╢ुрдж्рдз рдХृрд╖ि рдФрд░ рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдоें рдЙрдкрдпोрдЧ
A. рдкрд░िрд╢ुрдж्рдз рдХृрд╖ि (Precision Agriculture)
рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा:
рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдбेрдЯा рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдлрд╕рд▓ рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рдоिрдЯ्рдЯी рдХी рдирдоी, рдФрд░ рдЙрд░्рд╡рд░рдХ рдХी рдЬ़рд░ूрд░рддों рдХा рд╕рдЯीрдХ рдЖрдХрд▓рди рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।
рд▓ाрдн:
рдХृрд╖ि рд▓ाрдЧрдд (рдЙрд░्рд╡рд░рдХ, рдЬрд▓) рдоें рдХрдоी, рдЙрдд्рдкाрджрди (yield) рдоें рд╡ृрдж्рдзि, рдФрд░ рдХिрд╕ाрдиों рдХी рдЖрдп рдоें рд╕ुрдзाрд░।
B. рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди (Disaster Management)
рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг/рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░рднाрд╡:
рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖-рдЖрдзाрд░िрдд рдЗрдоेрдЬрд░ी рдФрд░ рд╕ंрдЪाрд░ рдк्рд░рдгाрд▓िрдпाँ рдмाрдв़, рд╕ूрдЦा, рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдФрд░ рд╡рдиाрдЧ्рдиि рдЬैрд╕ी рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдУं рдХे рджौрд░ाрди рдд्рд╡рд░िрдд рдЪेрддाрд╡рдиी, рдХ्рд╖рддि рдЖрдХрд▓рди рдФрд░ рд░ाрд╣рдд рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХे рд╕рдорди्рд╡рдп рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ैं।
рд▓ाрдн:
рдЬाрди-рдоाрд▓ рдХे рдиुрдХрд╕ाрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиा рдФрд░ рдкुрдирд░्рдиिрд░्рдоाрдг рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХो рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдвंрдЧ рд╕े рдиिрд░्рджेрд╢िрдд рдХрд░рдиा।
ЁЯФе рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Final Takeaway): рдпे рд╕рднी рдмिंрджु рджрд░्рд╢ाрддे рд╣ैं рдХि 'рди्рдпू рд╕्рдкेрд╕' рдХेрд╡рд▓ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдХा рд╡िрд╖рдп рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд░ाрдЬрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рдХрд╡рд░ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдПрдХ рдЕंрддःрд╡िрд╖рдп (interdisciplinary) рд╡िрд╖рдп рд╣ै, рдЬो рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕े рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмрдиाрддा рд╣ै।
© 2025 MPSelectionPoint | All Rights Reserved

Post a Comment

0 Comments